Tại sao thi thoảng chó lại thè lưỡi ra trong lúc thở?

04/04/2011 · 0 comments - 9,172 views

in Sinh vật,Sức khỏe

Thở là quá trình đưa không khí từ ngoài vào trong phổi thông qua lỗ mũi và đưa không khí từ trong phổi ra ngoài cũng theo đường này. Tuy vậy, kể cả con người khi vận động mạnh cũng có thể dùng cả mồm để thở. Việc sử dụng mồm sẽ lấy được nhiều không khí hơn vào cơ thể so với thở bằng mũi. Thế nhưng chó thì không những có lúc thở bằng mồm mà còn thè lè cái lưỡi ra, ngay cả khi nó không vận động mạnh. Tại sao lại như vậy?

Giả sử rằng có một chú chó săn chạy hết tốc lực đuổi theo một chú thỏ. Cũng giả sử luôn rằng chú chó đó chạy không nhanh bằng chú thỏ nhưng vẫn cố gắng đuổi theo mục tiêu chừng nào còn nhìn thấy nó. Nếu cuộc đuổi bắt này diễn ra dưới điều kiện nắng nóng thì khả năng rất lớn là chú thỏ sẽ chết trước chú chó bởi thân nhiệt của nó tăng lên quá cao và khiến cho não của nó bị tổn thương. Ngay cả với con người thì việc trẻ em sốt cao cũng rất nguy hiểm (đặc biệt khi sốt trên 3 độ Celcius so với nhiệt độ trung bình của cơ thể ~ 40 độ C). Do vậy thường thường thỏ sẽ cố gắng chạy một đoạn ngắn thật nhanh để chui vào một chỗ mát trú ẩn và làm hạ thân nhiệt. Trong khi đó, cơ chế làm nguội thân nhiệt của chó tốt hơn thỏ rất nhiều và nó có thể chạy rất lâu trước khi rơi vào tình trạng giống như thỏ.

A Happy Dog

Ví dụ này cho thấy thân nhiệt của các loài động vật có vú phải được giữ ở một mức nhất định. Khi thân nhiệt lên cao, não và các bộ phận bên trong cơ thể có thể bị tổn thương nặng nề. Để làm nguội thân nhiệt thì cách bình thường nhất của con người là toát mồ hôi để làm mát. Trong khi đó, chó sẽ thè lưỡi ra để làm nguội cơ thể. Không chỉ thè lưỡi, mũi cùng hệ nước bọt của chó cũng được cấu tạo tương đối tối ưu để giúp nó có thể tản bớt nhiệt trên cơ thể một cách nhanh nhất. Do vậy bạn luôn thấy mũi của chó ướt. Ngoài ra, khi thân nhiệt tăng, hệ tuần hoàn máu của chó cũng sẽ hoạt động mạnh hơn gấp 1.5 lần, giúp cho cơ thể có thể đưa máu nóng lên các vùng gần mũi và lưỡi để hạ bớt nhiệt độ của cơ thể xuống.

Một số quan sát cho rằng chó không toát mồ hôi giống như người tuy vậy đây không phải là các quan sát chính xác. Trên thực tế, chó vẫn toát mồ hôi để tản nhiệt nhưng không nhiều mà chủ yếu là sử dụng lưỡi và mũi để làm mát.

(pix courtesy of squacco – Under Creative Commons License) 

Previous post:

Next post: