Tên gọi chủ nghĩa phát-xít được bắt nguồn từ một bó gậy của thành Rome

14/03/2011 · 0 comments - 3,986 views

in Chiến tranh,Lịch sử,Ngôn ngữ,Người nổi tiếng

Nhắc đến từ phát-xít (Fascist), ai cũng có thể liên tưởng tới ngay các tội ác kinh khủng của Hitler ở Đức, Mussolini ở Ý nhưng thực ra đây là một từ cổ xuất hiện từ thế kỷ thứ VI trước Công Nguyên chỉ một bó gậy. Bản thân từ Fascis trong tiếng Latin cũng có nghĩa là “bó gậy”.

Câu chuyện bắt đầu từ thời Servius Tullius (578-535 BC), hoàng đế thứ 6 của vương quốc Rome cổ đại. Servius gả con gái của mình cho con của hoàng đế thứ 5, Tarquinius. Tuy nhiên cô con gái của Servius là một người vô cùng tham lam và không coi trọng bất cứ một nguyên tắc đạo đức nào. Chính cô này đã xui Tarquinius xông vào Viện Nguyên Lão để cướp ngôi của bố mình và đuổi bố mình ra khỏi ngai vàng. Tệ hơn, Servius đã bị giết bởi một nhóm người theo lệnh của Tarquinius khi trở về cung.

Sau khi lên ngôi, Tarquinius làm đủ mọi chuyện ác gây phẫn nộ trong dân chúng. Cuối cùng, người con trai của nhà buôn từng bị Tarquinius giết chết đã kêu gọi nhân dân nổi dậy và giành lại quyền điều hành đất nước. Sau sự vụ này, Rome không còn ngôi vua nữa mà nhân dân bầu ra hai người đứng đầu gọi là Quan chấp chính. Vị quan chấp chính thường có các thị vệ theo hầu, mỗi thị vệ vác theo mình một bó gậy dùng để trừng phạt những người làm sai pháp luật, giữa bó gậy cắm một chiếc rìu tượng trưng cho quyền lực của nhân vật đứng đầu Nhà nước. Tuy nhiên, đây là một mô hình cực kỳ dân chủ và văn minh so với các mô hình ở thời cổ đại bởi có hai vị Quan chấp chính có quyền hành ngang nhau, thời gian chấp chính chỉ là 1 năm và nếu người dân có ý kiến bất đồng với Quan chấp chính thì có thể đưa ra Hội đồng Nhân dân hoặc Viện nguyên lão. Bó gậy mà người thị vệ vác theo mình được gọi là Fascis (tiếng Anh là Fasces).

Nếu ban đầu bó gậy và cái rìu tượng trưng cho sự công bằng, thực thi pháp luật thì thật đáng buồn ý nghĩa của nó đã bị thay đổi bởi tên độc tài phát xít người Ý Benito Mussolini khi sử dụng biểu tượng này làm biểu tượng cho đảng Phát-xít của mình. Tuy vậy, ý nghĩa tốt đẹp của bó gậy vẫn còn được bảo tồn và được sử dụng trong một số các tổ chức tốt đẹp hơn ngày nay, ví dụ như trong con dấu của Thượng nghị viện Mỹ.

 

Previous post:

Next post: