“Sao hôm sao mai” là một hay hai ngôi sao?

06/04/2010 · 3 comments - 20,343 views

in Thành ngữ - Tục ngữ,Thiên văn,Việt Nam

Alignment of Jupiter, Venus and Moon

Vào buổi chiều tà khi chạng vạng nhìn về phía Tây, ai cũng có thể trông thấy một ngôi sao mọc rất sớm, rất sáng gọi là sao Hôm. Vào lúc tảng sáng khi gần như tất cả các vì sao khác đã tắt, chúng ta cũng nhìn thấy một ngôi sao rất sáng ở phía Đông vẫn còn ở trên trời gọi là sao Mai. Trong suy nghĩ của người xưa, hai ngôi sao này là hai ngôi sao khác nhau và có sự cách trở lớn về không thời gian : kẻ bên đông, người bên tây. “Sao hôm sao mai” với ý nghĩa này đã được sử dụng để so sánh với hai con người mà trong hoàn cảnh nào đó phải xa biền biệt nhau. Thành ngữ có nghĩa gần với thành ngữ này là “mặt trăng, mặt trời” cũng chỉ hai đối tượng gần như không bao giờ xuất hiện cùng với nhau trong điều kiện bình thường.

Tuy vậy, sự thật là sao Hôm và sao Mai chỉ là một ngôi sao duy nhất, sao Kim (được gọi là Venus – thần sắc đẹp và tình yêu). Sao Kim có khối lượng và kích thước gần tương đương với Trái Đất nên vẫn thường được gọi là anh em sinh đôi với Trái Đất nhưng gần Mặt Trời hơn, khí hậu khắc nghiệt hơn rất nhiều nên không có bất cứ sinh vật nào có thể tồn tại được trong môi trường như vậy. Sao Kim và Trái Đất đều quanh xung quanh Mặt Trời nhưng do vòng quay của sao Kim nhỏ hơn Trái Đất (gần Mặt Trời hơn) dẫn tới khi Mặt Trời chưa mọc, ta thấy nó ở bên Đông, chiều đến Mặt Trời chưa lặn thì chúng ta đã thấy nó đằng Tây. Vì vậy mà dân gian xưa đã nhầm lẫn và coi đó là hai ngôi sao khác hẳn nhau.

Cho tới nay, hầu như ai cũng đã nhận thức được đây là một ngôi sao duy nhất nhưng thành ngữ “Sao hôm sao mai” vẫn được sử dụng trong tiếng Việt để chỉ “sự xa cách giữ hai con người do cảnh ngộ khác nhau gây nên”.

(pix courtesy of Lucas Janin – Under Creative Commons License) 

  • http://www.facebook.com/vantrinh2012 Văn Trình Nguyễn

    Đây là Sao Thủy (Mercury)!

  • http://www.facebook.com/vantrinh2012 Văn Trình Nguyễn

    Đây là Sao Thủy (Mercury).

  • Vũ Phúc Long

    @facebook-100002587790218:disqus bạn nhầm rồi, đây chính xác là sao Kim. Sao Thủy gần mặt trời nhất nên không thể thấy nó bằng mắt thường đâu (hoặc hiếm khi thấy lắm).

Previous post:

Next post: